با گسترش رسانه‌های مجازی و مکتوب، خبرهای زیادی در هر دقیقه منتشر و دست به دست می شود که تشخیص اصالت این اخبار، درستی یا ناراستی آنها، و علت انتشار اخبار جزو مواردی است که گاه به سختی میسر و ممکن است. برخی افراد، با قصد قبلی و یا با نیت‌های سوء، اقدام به انتشار […]
کد خبر: ۹۵۲۹۶۳
تاریخ انتشار: ۱۵ فروردين ۱۴۰۰ - ۲۱:۴۹ 04 April 2021

با گسترش رسانه‌های مجازی و مکتوب، خبرهای زیادی در هر دقیقه منتشر و دست به دست می شود که تشخیص اصالت این اخبار، درستی یا ناراستی آنها، و علت انتشار اخبار جزو مواردی است که گاه به سختی میسر و ممکن است. برخی افراد، با قصد قبلی و یا با نیت‌های سوء، اقدام به انتشار اخباری می‌کنند که با وجود اینکه احتمال تکذیب آنها ممکن می‌شود ، ولی فضای جامعه را متشنج می‌کنند و کمتر پیش آمده که مراقب کلام و بیان خود، و از سوی دیگر وجه تنبه و عبرت آموزی نیز برای آنها لحاظ شود، تا دوباره و چندباره اقدام به نشر اکاذیب مجدد نکنند! علت بی محابا تاختن این افراد هم چیزی نیست بجز مسدود شدن مبادی و مجاری سوداندوزی و انتفاع غیر عادلانه و ناصواب منافع مالی. همه اش همین است. فلانی از مجموعه کنار گذاشته شده، دیگر نمی تواند سندسازی کند، نمی تواند بخورد و بچاپد و به ریش مدیریت و کل ساختار مجموعه بخندد، با توسل و تمسک به آدم های چسبیده به مطبوعات ( و نه افراد رسانه ای واقعی ِ محترم و صاحب ایده و فکر ) ، به قصد آسیب زدن به مجموعه و ایجاد خلل در روند امور سازمان، دست به اقدامات ایذایی از جمله: آسمان و ریسمان کردن، دروغ بافتن، یکسری اطلاعات کهنه و قدیمی که ارتباطی به مجموعه و مدیریت جدید ندارد، یک سری اطلاعات ناقص، یک سری اخبار فیک ووو در سطح جامعه و با تولید تنش در صدد ایجاد آشوب و در نهایت اعمال فشار برای استمرار سوء استفاده ی خود و بستگان و یاران حلقه ی خود از مجموعه ای هستند که اکنون از آن مجموعه به بیرون هدایت شده اند!

در همین راستا بر آنم که به بررسی جرم نشر اکاذیب که از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است بپردازم.
نشر چه چیزی اکاذیب است؟
انتشار و اشاعه اخبار دروغ و وقایع خلاف واقع به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی، نشر اکاذیب نامیده می‌شود.
نشر اکاذیب به معنای انتشار اخبار وقایع خلاف واقع به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی است.
بر این اساس، هر کس به قصد ضرر زدن به دیگران یا تشویش اذهان عمومی اقدام به بیان اکاذیب کند، مجرم محسوب می‌شود.
به موجب ماده ۶۹۸ بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی، «هرکس به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی به وسیله نامه یا شکواییه یا مراسلات یا عرایض یا گزارش یا توزیع هر گونه اوراق چاپی یا خطی با امضا یا بدون امضا اکاذیبی اظهار کند یا با همان مقاصد اعمالی را بر خلاف حقیقت راساً یا به عنوان نقل قول به شخص حقیقی یا حقوقی یا مقامات رسمی تصریحاً یا تلویحاً نسبت دهد، اعم از اینکه از طریق مزبور به نحوی از انحا ضرر مادی یا معنوی به غیر وارد شود یا خیر، علاوه بر اعاده حیثیت در صورت امکان، باید به حبس از دو ماه تا دو سال یا شلاق تا ۷۴ ضربه محکوم شود.»
در این ماده، قانونگذار «اظهار کردن» را به عنوان رفتار مرتکب شرط وقوع جرم دانسته است. اظهار کردن در لغت به ‌معنای فاش کردن، آشکار کردن، بیان کردن و گفتن است که بیشتر معنای آشکار و فاش کردن مد نظر مقنن بوده است.
بنابراین ظاهر یا علنی شدن کذب ضروری است. به طوری که چنانچه فردی اکاذیبی را در یکی از وسایل مورد نظر قانونگذار مکتوب کند اما به جز او هیچ کس از مفاد آن باخبر نشود، نمی‌توان اظهار کردن را محقق دانست. ولی وقتی جنبه ی عام پیدا می کند، در گروههای واتس آپی، تلگرامی، اینستاگرام، توییتر، فیسبوک و دیگر شبکه های اجتماعی، و نیز در پایگاه های خبری و خبرگزاری ها منتشر می شود، ولو اینکه اقدام به حذف آن نماید! ، مرتکب جرم شده و مستحق کیفر و مجازات است.
با وجود استفاده قانونگذار از واژه اکاذیب به صورت جمع، اظهار یک کذب نیز کافی به مقصود است و اگر کسی یک فقره امر کذب و خلاف واقع را هم به نحو مقرر در ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی به غیر نسبت دهد، عمل او مشمول این ماده خواهد بود. البته صرف کذب بودن اظهار حتا اگر به قصد اضرار باشد، کافی نیست بلکه اکاذیب اظهارشده باید قابلیت اضرار یا تشویش اذهان را داشته باشد. اثبات کذب بودن اظهارات بر عهده مدعی است و چنانچه مرتکب در مقام دفاع بتواند صحت اظهارات را ثابت کند، تبرئه خواهد شد.
بنابراین عناوینی مانند ضعف مدیریت فلان مجموعه در نوشتار و گفتار و بیان ما، اشاره به منابع و اعتبارات تخصیصی و دریافتی، و هدررفت یا چپاول و یا اختصاص اعتبارات در جای دیگر بنا به سلیقه ی شخصی یک مدیر، بدون اینکه مستندات لازم و قانونی در اختیار ما باشد، اگر قابل اثبات نباشد، مصادیق نشر اکاذیب است و باید از نظر قانونی و مجازات اسلامی با منتشر کنندگان چنین اقلامی برخورد قانونی صورت بگیرد.
رسانه ای واقعی کسی است در وهله ی نخست عادل باشد و بر اساس مستندات واقعی بنویسد و بگوید. تحت تاثیر جو مرسوم و عمومی، همراه کسانی که دارند به دلایل پنهان و پیدا یک جریانی را رقم می زنند، یک مسائلی را مطرح می کنند که واقعیت ندارد، و چه بسا قصد دارند ضعف و کاهلی خود را با فرار به جلو پنهان کنند؛ نشود!
رسانه ای واقعی که فی المثل علاقمند به کسب اطلاعات بیشتر از حوزه ی آب و فاضلاب است، باید پیش خود فکر کند و تحقیق کند که اعتبارات سالهای گذشته ی آبفا در سه شاخه ی آبفای استان و روستایی و اهواز تا چه میزان و با چه عناوینی و در چه بازه ی زمانی و تحت مدیریت کدام مدیران جذب شده است و مورد مصرف آنها چه بوده و اگر به مصارف دیگر رسیده چرا سازمان بازرسی و دیگر سازمان های ناظر به این موارد رسیدگی نکرده اند؟! تغییر و تحول پیرامون یکپارچه سازی در آبفای استان و اهواز و روستایی در چه تاریخی صورت گرفته و فرایند این اقدام چه تبعاتی را در پی داشته اشت و نقش مدیرعامل آبفای استان خوزستان در این مورد و مشکلات به وقوع پیوسته چه بوده است؟!
در خصوص بدهی به آبداران به عنوان نمونه چه مبالغی برای تسویه حساب پیش از آغاز سال ۱۴۰۰ از چه منابعی تهیه شد و در کدام مجاری مصرف شد؟! به صورت مصداقی مساله ۱۳ میلیارد تومان وعده ی جناب استاندار دشتکی که در تاریخ ۲۰ اسفند ۹۹ قرار شد برای اختصاص به بخشی از مطالبات آبداران تامین و اختصاص داده شود، چه فرجامی یافته و آیا تامین اعتبار شده است؟! ووو
رسانه ای واقعی تحت تاثیر شانتاژ و تحریک دیگران اقدام نمی کند.
در پایان، مواردی از تخلفات و سوءاستفاده برخی از چسبیده ها به رسانه های استان خوزستان که مایه ی وهن و شرم رسانه ها و مطبوعات استان خوزستان هستند، پیگیری، اثبات، و تهیه شده است که انشاالله از مجاری قانونی پیگیری و نتیجه به اطلاع رسانه های راستین خوزستان خواهد رسید.
شهرام گراوندی
مشاور رسانه ای آب و فاضلاب استان خوزستان

اشتراک گذاری
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
* captcha:
آخرین اخبار